Öykülerde, aile içinde yaşanan ya da yaşanamayan ilişkilerin izdüşümleri, karakterler üzerinden bugüne taşınıyor. Konuşulanlar ile konuşulamayanların oluşturduğu atmosferde okur, hüzün ve tebessüm salıncağında bir o yana bir bu yana sallanıyor. Duygular o kadar yalın ve az sözcüklerle veriliyor ki bu durum, okuyucuya geniş bir anlam alanı açarak onu metnin içine çekiyor. Metafor veya alegori gibi dolaylı yollara başvurmayan yazar, gizem ve soyutlamalar yerine, karakterleri en doğal hâliyle önümüze sürmeyi tercih ediyor.

​

Kitap, genelinde, iletişimsizlik ve çatışmaları, “Kuguyruk” ta çocuk ve üvey anne; “Olumlama Seansları”, “Evimin Direği”, “Başka Türlüsü Mümkün mü?”, “Güven Bay ve Bayan Terzisi” ve “Evi Gezmek Beş Lira” da karı-koca; “Bir Dilim Zencefilli Kek” te kardeşler; “Yarın Yine Gelirim”, “Bugün Dünden Daha Sıcak” ve “Buzdolabının Üzerindeki Not”ta çocuk ve baba; “Sardunyalar Güneşe Bayılır”da çocuk ve anne; “Keşke Sen de Gelseydin”de çocuk ve ebeveyn; “Ayrık Otları”nda gelin ve kayınvalide; “İmkânım Olsa”da ise gelin ve görümce ilişkileri üzerinden temellendiriliyor. Bu çatışmalar, iki aile bireyi arasında şekillenirken genellikle üçüncü kişi veya kişiler de olay örgüsüne dâhil ediliyor. Bahsi geçen üçüncü figürler, dolaylı ya da dolaysız olarak iki ana karakterin sürtüşmesindeki görünmeyen yüzleri temsil ediyor. İlişkiler üzerindeki aile ve çevre etkisi derinden hissediliyor.

​

Kitaba adını veren “Sardunyalar Güneşe Bayılır” adlı öyküde, evden ayrılacak olan bir annenin, kızı üzerinde bıraktığı etkiyi anlamaya çalışıyoruz. Öykü, annenin balkondaki saksıları tek tek sökmesiyle başlayarak okurda bir merak uyandırıyor. Metinde birden fazla duygu iç içe geçmiş durumda. Okur, kızın, annesinin evlenme kararını yanlış bulduğu için mi yoksa evde yalnız kalacağı için mi dertlendiği hususunda kararsız kalabilir. Ya da bu ikileme düşmeden, her iki ihtimalin de geçerli olduğunu kabul edebilir.

​

“Kuguyruguk”, çocuk ağzıyla kaleme alınan iki öyküden biri. "Kuyruk" kelimesi anlatı boyunca farklı anlamlara bürünüyor. Bir bakıyorsunuz çocuk karakter, diğer çocukları bir kuyruk gibi takip ediyor; bir bakıyorsunuz cami hocasının “Günaha giren birisi aslında kuyruk takmış olur,” sözü çocuğun zihninde yankılanıyor. Öykü, çocuğun gözünden; arkadaşı ve üvey annesinin çatışmasını, arkadaşına verdiği sözü tutamamanın sancısıyla birlikte anlatıyor.

​

“Keşke Sen de Gelseydin” ise çocuk anlatıcının dilinden aktarılan diğer öykü. Lise sınavına hazırlanan bir çocuğun, ailesinin yurt dışına taşınması karşısında hissettiklerini konu ediniyor. Sınav sebebiyle Türkiye’de babaannesiyle kalmak zorunda bırakılan çocuğun ve kardeşinin üzerindeki bu ayrılık etkisi, çarpıcı ve kısa cümlelerle aktarılıyor.

 

 

“Buzdolabının Üzerindeki Not”ta, bakıma muhtaç annelerinden boşanan babalarının evine giden kardeşlerin, yabancı uyruklu yeni eşe karşı sergilediği farklı tavırları ile babanın bu yeni eşe olan ilgisi etkileyici bir atmosferde sunuluyor.

 

“Yarın Yine Gelirim” öyküsünde baba ve kız arasındaki mesafe, üvey erkek kardeş figürü üzerinden ele alınıyor. Babanın kızına olan ilgisi, çocukken birkaç haftası birlikte geçirilen yaz tatilinden, şimdiyse gönderilen bir miktar paradan ibaret. Kaza geçiren babasını ziyarete giden kıza, babasının desteğiyle iş kuran üvey kardeşinin sarf ettiği “Bu arada, sana bu ayki paranı ben göndereceğim, merak etme,” sözü, genç kız için ayrılma vaktinin geldiğini ve artık orada yeri olmadığını yüzüne çarpar nitelikte.

​

Kitaptaki bazı öykülerde, okurların, karakterlerin haklılığı konusunda kararsız kalacağı aşikar. “Ayrık Otları”nda gelin mi haklı kayınvalide mi? “İmkânım Olsa”da gelin mi doğru yerde duruyor görümce mi? “Başka Türlüsü Mümkün mü?”de suçlu eşlerden hangisi? Belki de asıl mesele, taraflardan birini haklı çıkarmak değildir.

​

Son söz olarak; Sardunyalar Güneşe Bayılır ile Başak Arslan, aile ilişkilerinin derinliklerinde biriken, görünmeyen ya da sürekli ötelenen kırgınlıkları, karakterlerin iç dünyası eşliğinde ustalıkla önümüze seriyor.

​

Yayına Hazırlayan: Süheyla Nur Çağlar