​​Peki yatarken sadece uyur mu?

​

Elbette hayır. Oblomov, koltuğunda yarı yatar vaziyette, çalışan insanları garipser, ‘8- 5 mesaisini’ yadırgar. “Ne zaman yaşamaya fırsat bulacağız?” diye düşünür. Yaşamı durağan olmasına rağmen düşünceleri aktiftir. Her kitabı okumaz, mutlaka ilgisini çekmesi lazım. Köyündeki işleri bile vekâlet yoluyla halleder. Tembel oluşu gereksiz dünya telaşını tercih etmemesiyle ilişkilidir. Çünkü alıştığı bir durum değildir. Yetiştirilme tarzı hayat bakışının sonucudur. Öyle ki Olga ile tanışınca daha hareketli olmaya başlar kabuğundan sıyrılır.

​

Olga Kimdir?

​

Olga, teyzesiyle yaşayan, belirli sınırları olan, gizsiz bir yaşam süren kişidir. Sevginin iyileştirip iyileştiremeyeceği sorusunu sonuna kadar okura sorduran Olga, Oblomov’un hayatında onu harekete geçirmeye çalışan bir roldedir. Ortak tanıdık vesilesiyle tanışırlar ve bir münasebet kurarlar. Ştoltz gibi Oblomov’un yatmasına engel olacak çeşitli kitaplar verir, maddi işlerini halletmesi için yönlendirmeler yapar yani kendi işini kendi görmesi için uğraşan sevgi dolu bir kadındır. Hobiler, icraatler için onu zorlar oblomovluğunu kırmak ister fakat giderek bu yaşam stili Oblomov’u yormaya başlar ve bocalar. Kökleşen tembelliği bu iyileşmeye müsaade etmez.

​

Ştoltz Kimdir?

​

Ştoltz, İlya İliç’in beraber büyüdüğü en yakın arkadaşıdır. İyiliği için her işini düşünen ona destek olup kötülükten koruyan dostudur. Oblomov ne kadar tembelse dostu da bir o kadar çalışkandır. Zıt olan bu iki karakter kitap boyunca bu tezatlığı gözler önüne serer. Olga ile tanışmasına vesile olurken Oblomov’u ona emanet eden de yine kendisidir. Fakat döneminde çokça rastlansa da sonundaki tavrı günümüzde hoş karşılanmayan bir durumdur. Keza Oblomov bunu hiç de dert etmemiştir.

​

Zahar Kimdir?

​

Zahar, üç kuşak babasıyla birlikte aileye hizmet eden uşaklarıdır. Beyine ezbere gelmiş bir sadakat ile bağlıdır. “Öl” dese canını verir ama bunu sevgisinden dolayı yapmaz. Bu bilinç ile uşaklığının layığını yerine getirmek için yapar. Sürekli didişirler,
beyinin hakaretlerine ses etmez ama bazı ağır ithamları sonucunda kırılganlığını belli eder mahalle dedikodusuna uygun davranır ama uşaklığın da hakkını verir. Oblomov’un babasıyla birlikte aynı evde büyümüştür. Yıllarca ailenin düzenine hakimdir ve çocukluğuna tanıktır. Bu yüzden Oblomov’un tembelliği Zahar tarafından beslenir haldedir.

​

Ev sahibesi kimdir?

​

Oblomov’un başka bir eve taşınma durumunda kalması ve yeni ev sahibesinin bir anne rolünde her ihtiyacı karşılayan kişi olması ilerleyen sayfalarda bana kişilik analizi yaptırdı. Çünkü hayatımızda yer edinen kişileri aslından çocukluktan gelen alışılmış hislerle seçiyoruz. İlya İliç’in tembelliği bu anaç özelliği sever. Olga ve ev sahibesi ilişkide kadının iki farklı rolünü gözler önüne sererken yazar okuruna bir erkeğin ne istediği konusunda tercihlerini sorgulatacak nitelikte.

​

Ayrıca ev sahibesinin kardeşi ile arkadaşı da birtakım sorunların başlıca sebebidir. Her ne kadar dibe çekmeye çalıştılarsa da sandıkları gibi bir sonuca ulaşamamışlardır.

​

Sonuç ve felsefi bakış açısı…

Kitabın sonunda kafamda beliren şey hiçlik-varlık -hiçlik üçgeni oldu. İnsanoğlu dünyaya bir hiç olarak doğarken gençliğinde bir şeyler elde etmeye çalışır ve sonra tekrar hiçliğe döner yaşlılığında.

​

Hiçlik; eylemsizlik ile eşken, varlık; çabalamaya denkti. Ve Oblomov bu varlığı Olga ile kazanmaya çalışır. Annesi ve ev sahibesi yalnızca hiçlik içinde yaşamasına sebep olur. Zaten Oblomov çalışanların kazanmak istediklerine (toprak, para, statü) doğuştan sahip iken ekstra çabayı lüzumsuz görür. Onun penceresinden bakınca, bu felsefede haksız sayılmaz. Yine de okurken içimden “Bir hobisi olsaydı” diye geçirdim. Ama yine düşündüm ve “Neden olsundu ki?” Oblomov’u Oblomov yapan tam da bu “Neden?” sorusuydu.

​​

Yayına Hazırlayan: Süheyla Çağlar